Akademia Triathlonu
Mazda

SŁOWNIK PODSTAWOWYCH POJĘĆ TRIATHLONOWYCH

1/8 – dystans zawodów triathlonowych. 1/8 dystansu długiego, inaczej całego czyli tzw. ironmana.

Dystans 1/8 to: 475m pływania + 22,5km jazdy na rowerze + 5,27km biegu

Ćwiartka (1/4) – dystans zawodów triathlonowych. 1/4 dystansu długiego, inaczej całego czyli tzw.

ironmana.

Dystans 1/8 to: 950m pływania + 45km jazdy na rowerze + 10,5km biegu

Połówka (1/2) – dystans zawodów triathlonowych. 1/2 dystansu długiego, inaczej całego czyli tzw.

ironmana. Dystans 1/2 to: 1900m pływania + 90km jazdy na rowerze + 21,1km biegu

Olimipijka – dystans zawodów triathlonowych, które rozgrywane są podczas każdych Igrzysk

Olimpijskich od 2000 roku. Stąd powszechna nazwa „olimpijka”.

Dystans olimpijski to: 1500m pływania + 40km jazdy na rowerze (w formule z draftingiem) + 10km biegu

Cały – królewski dystans zawodów triathlonowych. „Cały” to inaczej dystans długi czyli tzw. ironman.

Dystans „cały” obejmuje: 3,8km pływania + 180km jazdy na rowerze + 42,2km biegu

IM – skrót od IRONMAN czyli królewski dystans zawodów triathlonowych. Dzisiaj to również nazwa i

marka, najbardziej prestiżowej organizacji triathlonowej na świecie, która organizuje imprezy na

całym globie.

Slot – przepustka, kwalifikacja zawodnika do najważniejszych zawodów w sezonie, zwykle Mistrzostw

Świata, zdobywana tylko podczas wyznaczonych imprez o odpowiednim statusie, w okresie danego

sezonu. Aby zdobyć slota trzeba zgromadzić odpowiednią liczbę punktów za swoje starty lub zająć

punktowane miejsce w danych zawodach.

Strefa zmian – wydzielony obszar, podczas każdych zawodów, do którego dostęp mają tylko

zawodnicy i sędziowie. W strefie zmian triathloniści pozostawiają swój sprzęt niezbędny im na etapie

kolarskim (rower, kask, okulary, buty, napoje odżywki i inne) i biegowym (buty, odzież, napoje,

odżywki i inne) lub po zakończeniu danego etapu. Zmiana sprzętu podczas zawodów dozwolona jest

tylko w strefie zmian.

T1 – strefa zmian z pływania na rower

T2 – strefa zmian z roweru na bieg. Często znajduje się w tym samym miejscu co T1.

TT – z ang. Time Trial, czyli rower do jazdy na czas, tzw. rower triathlonowy. Pozycja na rowerze tego

typu pozwala osiągać większe prędkości przy tej samej mocy kolarza, dzięki bardziej aerodynamicznej

pozycji triathlonisty i miejscu przyłożenia siły napędu, wymuszonej geometrią ramy.

Lemondka – rodzaj kierownicy w rowerze, tzw. kierownica czasowa, czyli charakterystyczna

wydłużona do przodu kierownica – upraszczając to dwa pręty z podpórkami na przedramiona. Nazwa

pochodzi od zawodowego kolarza Grega Lemonda, który jako pierwszy na świecie, w 1989 r., podczas

etapu jazdy indywidualnej na czas, w wyścigu Tour de France, zastosował taką kierownicę. Często

stosowana przez początkujących zawodników, jako nakładka na typową, szosową kierownicę (na tzw.

baranek).

Aerobar – angielska nazwa lemondki

Czasówka – rower do jazdy na czas, o specyficznej geometrii ramy i ze specjalnym typem kierownicy

Pianka – jednoczęściowy kombinezon zbudowany z neoprenu, służący do pływania w wodach

otwartych, stosowany podczas etapu pływackiego przez niemal wszystkich zawodników

Neopren – specjalne tworzywo typu elastycznej gumy, wypełnione pęcherzykami gazu, z którego

zbudowana jest pianka triathlonowa

Dysk – pełne (bez szprych) tylne koło w rowerze. Stosowane dla zwiększenia prędkości jazdy, przez

najlepszych zawodników

Karbon/Carbon – włókno węglowe. Materiał z którego zbudowane są topowe rowery i komponenty

rowerowe (koła, kierownice, siodełka, itp.). Dzięki niemu rower jest lżejszy i sztywniejszy niż np.

wykonany z aluminium.

Drafting – pływanie, jazda na rowerze lub bieg za kimś, w celu ograniczenia własnego wysiłku.

Dotyczy przede wszystkim dystansu kolarskiego w triathlonie. Wówczas mówimy o tzw. jeździe na

kole. Niemal wszystkie klasyczne zawody, będące pochodną dystansu ironman, odbywają się w

konwencji bez draftingu (jazda „na kole” jest zakazana – no drafting)

Izo – napój izotoniczny

Żel – żel energetyczny

Sport tester – pulsometr

Zakładka – trening tzw. łączony. Zwykle, bezpośrednio po treningu kolarskim i zmianie sprzętu,

zawodnik kontynuuje trening biegnąc

Pralka – określenie chaosu i spienionej wody, panującego na starcie większości zawodów, na etapie

pływackim, przy starcie wszystkich zawodników w jednym czasie

HR – z ang. Heart Rate, inaczej tętno lub puls, wyrażony w liczbie uderzeń serca na minutę, np. HR

150 bpm, wskazywany na pulsometrze używanym przez zawodników

bpm – z ang. beats per minute czyli liczba uderzeń na minutę. Miara uderzeń serca wskazywana przez

pulsometr, np. 150 bpm

Aero – aerodynamiczna pozycja lub sprzęt (kask, kierownica, itp.), pozwalająca na szybszą jazdę na

rowerze

Expo – strefa targowa lub wystawiennicza przygotowywana przez organizatorów podczas większych

imprez triathlonowych, na której wystawiają się dystrybutorzy i producenci sprzętu i usług

adresowanych do triathlonistów

Penalty zone strefa kary. Strefa, w której musi pozostać przez wskazany okres (np. 5 min.),

zawodnik, na którego sędziowie nałożyli karę podczas zawodów (np. za tzw. jazdę na kole czyli

drafting)

Pasta party – posiłek wysoko węglowodanowy, z reguły w postaci makaronów z dodatkami,

wydawany zawodnikom w ramach pakietu startowego, w przeddzień startu, przez organizatorów

zawodów.

Carbo loading – inaczej ładowanie węglowodanami (ładowanie glikogenem). Procedura żywieniowa,

dzięki której podnosi się poziom glikogenu w mięśniach, kładąca większy nacisk na spożywanie

węglowodanów, zwłaszcza w okresie bezpośrednio przedstartowym (2-5 dni przed zawodami)

Boja kierunkowa/nawrotowa – zwykle duża stożkowata lub walcowata forma, unosząca się na

wodzie, która wyznacza zawodnikom kierunek płynięcia podczas zawodów i przebieg trasy pływackiej

Szytka – dętka połączona z oponą. Jest to najlżejsze rozwiązanie stosowane w ogumieniu roweru, a

zarazem najtrudniejsze w eksploatacji i najdroższe. Rozwiązanie to zapewnia jednak niskie opory

toczenia, niższą masę oraz lepsze właściwości nośne na zakrętach

Watty – jednostka mocy. Moc to umiejętność będąca pochodną siły i szybkości. Zwykle pomiar mocy

stosowany jest w treningu kolarskim.

Kadencja – liczba obrotów lub cykli na minutę w ruchu pływackim, obrocie pedałami lub kroku

biegowym. Najczęściej stosowana w odniesieniu do jazdy na rowerze.

V02max – wykazywana przez organizm zdolność wykorzystywania tlenu podczas maksymalnego

wysiłku, zwana też maksymalną wydolnością tlenową lub maksymalnym poborem tlenu. Wyrażana

zwykle w litrach tlenu zużywanych na kilogram masy ciała (ml/kg/min)

Odcięcie – stan ekstremalnego wyczerpania spowodowany głównie brakiem zapasów glikogenu w

mięśniach. Zawodnicy mawiają, że czują się jakby „odcięto im prąd”. Często mają jeszcze psychiczną

wolę walki, ale zachodzące w organizmie procesy fizjologiczne nie pozwalają na kontynuowanie

wysiłku.

Strona główna